Θεσσαλονίκη: φωτογραφικό ταξίδι στο παρελθόν

Η Θεσσαλονίκη, η πανέμορφη «Νύμφη του Θερμαϊκού», η πόλη μιας μακραίωνος Ιστορίας, η «Συμβασιλεύουσα», η «Μεγαλούπολις» και ο «ὀφθαλμὸς τῆς Εὐρώπης καὶ κατ’ ἐξοχὴν τῆς Ἑλλάδος» των Βυζαντινών Χρόνων, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της σύγχρονης Ελλάδας – από το 1912 και την λήξη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου –, η «συμπρωτεύουσα», η πόλη του Πολιτισμού, των μεγάλων προσωπικοτήτων του Πνεύματος και της Τέχνης, η πόλη που Αγαπήθηκε και που Τραγουδήθηκε…
Είσαι ένα μπλε μυστικό στον εξώστη της νύχτας
είσαι ένα ξόρκι κρυφό της γριάς χαρτορίχτρας
δε σε ξεχνώ.
Είσαι μια πόρτα ανοιχτή στου πελάγου την άκρη
μια μαγεμένη στιγμή που μας κλέβει ένα δάκρυ
πώς σ’ αγαπώ
Θεσσαλονίκη, μικρό πουπουλένιο παλτό…..

αναδημοσίευση: Anna’s Pappa blog

Posted in φωτογραφικό υλικό, βίντεο | Tagged | Σχολιάστε

Η Θεσσαλονίκη «τότε και τώρα»…

A film by Old Photos of Thessaloniki on Facebook (www.facebook.com/groups/oldthessaloniki). Our youtube channel: http://www.youtube.com/user/ToCubos
Music by Kevin MacLeod: http://incompetech.com. Thanks to Bernard Maurice for use of the Pigassou Collection.

Posted in βίντεο | Tagged | Σχολιάστε

Θεσσαλονίκη 1913

Την άνοιξη του 1913, οι φωτογράφοι του Άλμπερτ Καν κατέφτασαν σε μια πολυπολιτισμική πόλη σε μια κρίσιμη καμπή της ιστορίας της. Η Θεσσαλονίκη δεν αποτελούσε πλέον τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία κατέρρεε στα Βαλκάνια…

Το παραπάνω τμήμα ντοκιμαντέρ του BBC παρουσιάζει τις πρώτες έγχρωμες φωτογραφίες που τραβήχτηκαν ποτέ στη Νύμφη του Θερμάικου. Πρώιμες έγχρωμες φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης κατά την αυγή του 20ου αιώνα.

Πηγή του αποσπάσματος είναι το ντοκιμαντέρ του BBC:
«Edwardians in Colour: The Wonderful World of Albert Kahn –
Episode 3: Europe on the Brink»

Posted in βίντεο | Tagged , | Σχολιάστε

Θεσσαλονίκη 1917

Συνέχεια

Posted in βίντεο | Tagged , , | Σχολιάστε

Γιατί προφορική ιστορία;

από τη Σάββα Ευρικόμη

Ο αγώνας για την ιστορική μνήμη, ενάντια στη λήθη, είναι αγώνας για το μέλλον.

Με αφορμή την ύπαρξη των ομάδων προφορικής ιστορίας στη χώρα μας και ειδικότερα, τη συγκρότηση μιας νέας ομάδα και στη Λέσβο, με ένα επιμορφωτικό σεμινάριο προφορικής ιστορίας που θα διεξαχθεί το φθινόπωρο στο νησί, θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στην ερώτηση, γιατί προφορική ιστορία; Η Ιστορία κατοχυρώθηκε ως επιστήμη τον 19ο αιώνα με το ρεύμα του θετικισμού και βασιζόταν στα γραπτά τεκμήρια, τα αρχεία. Από τότε έχουν αλλάξει πολλά. Μια καίρια τομή, στα μέσα του 20ου αιώνα, μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αφορούσε τα αντιαποικιακά κινήματα. Μια Ιστορία βασισμένη μόνο στα αρχεία θα ήταν μια ιστορία των αποικιοκρατών, ενώ για τους αγώνες και τις αγωνίες των αποικιοκρατούμενων για την ανεξαρτησία τους θα υπήρχε σκοτάδι. Και το σκοτάδι δεν μπορεί να αποτελέσει υποκείμενο της ιστορίας.

spoke_414x290Ο κλάδος της προφορικής ιστορίας ως ιστορικής επιστήμης είναι σχετικά πρόσφατος. Σχεδόν ταυτίζεται με την τεχνολογική πρόοδο και την ανακάλυψη του μαγνητοφώνου, για την άμεση καταγραφή των μαρτυριών[1]. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν έχει παρελθόν. Στην πραγματικότητα είναι το πρώτο είδος της ιστορίας[2], δηλαδή της προφορικής παράδοσης[3] της λαϊκής ιστορίας και μύθου[4], τα οποία μεταβιβάζονταν από γενιά σε γενιά τα χρόνια της μη ύπαρξης γραπτής γλώσσας. H προφορική ιστορία μπορεί να εμπλουτίσει τα υπάρχοντα ιστορικά τεκμήρια, να ανασυγκροτήσει την ιστορία, αφού υπάρχουν κενά τα οποία η γραπτή ιστορική παράδοση είτε αποσιώπησε[5], είτε τα αξιολόγησε ως λιγότερο σημαντικά[6].

Η προφορική ιστορία, μπορεί να αυξήσει σε αρκετά μεγάλο βαθμό τις φωνές της ιστορίας, να καταγράψει την εμπειρία και τη μνήμη των καθημερινών ανθρώπων, με άλλα λόγια είναι η ιστορία από «τα κάτω». Αυτό σημαίνει, ότι μας επιτρέπει να αναδείξουμε γεγονότα τα οποία δεν διασώζονται στις γραπτές πηγές, να συνδέσουμε αυτό το μικρό,  καθημερινό υλικό της ιστορίας με το μεγάλο-επίσημο γεγονός. Να δούμε αφενός, πώς τα μεγάλα γεγονότα, οι μεγάλες ιστορικές δομές, όπως η κοινωνία, πολιτική, οικονομία, μετανάστευση, οικογένεια κλπ. επηρεάζουν και επηρεάζονται από τις ζωές των απλών ανθρώπων και πως εκείνες οι ζωές με τη σειρά τους, ερμηνεύουν, επεξεργάζονται και δίνουν νόημα σε όλα αυτά. Η σχέση μεταξύ θεσμικής-επίσιμης και ατομικής μνήμης[7] είναι ένα σημαντικό θέμα, μεταξύ άλλων προς διερεύνηση, όταν διερευνώνται οι κοινωνικές μνήμες και μάλιστα οι μνήμες εμφυλίων πολέμων, ιδιαίτερα τραυματικών δηλαδή γεγονότων και καταστάσεων. Η σχέση αυτή διαμεσολαβείται από ποικίλους παράγοντες πέραν της εκάστοτε πολιτικής και κοινωνικής συγκυρίας, όπως η δράση και παρουσία συλλογικοτήτων, σχετικής ερευνητικής δραστηριότητας, πολιτικών κομμάτων, λογοτεχνικής παραγωγής κλπ. Συνέχεια

Posted in αρθρογραφία | Tagged , | Σχολιάστε

Θεσσαλονίκη 1900-1930

Μία ενδιαφέρουσα-και γοητευτική συνάμα-περιδιάβαση στη Θεσσαλονίκη των πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα μέσα από πλούσιο φωτογραφικό υλικό που για πρώτη φορά έρχεται στην επιφάνεια, αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές της πόλης από το Ελληνικό Ιστορικό και Λογοτεχνικό Αρχείο (ΕΛΙΑ).

κάνε κλικ

κάνε κλικ

Posted in λογισμικό. εκπαιδευτικό υλικό | Tagged , , | Σχολιάστε

Θεσσαλονίκη 1970

Posted in φωτογραφικό υλικό, βίντεο | Tagged | Σχολιάστε

Η Θεσσαλονίκη χθες…

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Posted in φωτογραφικό υλικό | Tagged , | Σχολιάστε

Συνέντευξη

face-730801_1920αναδημοσίευση: Ένωση Προφορικής Ιστορίας

Προετοιμασία

Δεν υπάρχουν κανόνες που τους ακολουθούμε κατά γράμμα, αλλά οδηγίες. Δεν υπάρχει μία μορφή συνέντευξης αλλά πολλές. Η μορφή της συνέντευξης καθορίζεται από το θέμα και από το τι ζητάμε να μάθουμε. Κατ’ αρχάς πρέπει να προετοιμαστούμε για τη συνέντευξη και να αποκτήσουμε ένα υπόβαθρο γενικών γνώσεων σχετικών με το θέμα από τη βιβλιογραφία. Ίσως ο καλύτερος τρόπος να ξεκινήσουμε είναι κάνοντας ανιχνευτικές συνεντεύξεις, χαρτογραφώντας έτσι το πεδίο και μαζεύοντας ιδέες και πληροφορίες. Μπορούμε με τις συνεντεύξεις να προσδιορίσουμε ένα πρόβλημα ή ένα κενό στη βιβλιογραφία και να βρούμε τρόπους να το λύσουμε. Σε μια γενικότερη ιστορική μελέτη μιας κοινότητας ή μιας βιομηχανίας είναι σημαντικό να εξοικειωθούμε με τις τοπικές πρακτικές και την ορολογία.

Η συνέντευξη

Η συνέντευξη είναι μια σχέση ενεργητικής και μεθοδικής ακρόασης. Οι βασικές αρχές αυτής της σχέσης εντοπίζονται στο ότι εξηγούμε τι θέλουμε να κάνουμε, δεν πιέζουμε, δεν διακόπτουμε, ακούμε προσεκτικά, οικοδομούμε την εμπιστοσύνη. Μέσα από τη συνέντευξη αλλάζουν και οι πληροφορητές μας και εμείς. Υπάρχουν κάποιες αρετές που πρέπει απαραίτητα να χαρακτηρίζουν την καλή διαχείριση της συνέντευξης:

  • Συμπάθεια, σεβασμός, κατανόηση προς τους πληροφορητές μας.
  • Δεν πρέπει να επιβάλλουμε τις δικές μας ιδέες. Δεν ρωτάμε με τρόπο που να προκαταβάλλει την απάντηση και να δείχνει την απάντηση που επιθυμούμε.
  • Προσπαθούμε να μη μιλάμε συνέχεια και να μην επιβάλλουμε τις απόψεις μας. Η φλυαρία από την πλευρά μας έχει σαν αποτέλεσμα να καταδικάσει τον πληροφορητή στη σιωπή.
  • Δεν πρέπει να είμαστε πιεστικοί. Εάν ο πληροφορητής δεν απαντάει στο ερώτημα που του θέσαμε μπορούμε να επανέλθουμε αργότερα στην ερώτηση. Πάντως δε φέρνουμε ποτέ σε δύσκολη θέση το συνομιλητή μας.
  • Ικανότητα να δείχνουμε κατανόηση για την οπτική γωνία με την οποία οι συνομιλητές μας βλέπουν τα πράγματα.
  • Ελαστικότητα στη συμπεριφορά μας προς τους πληροφορητές/τριες.
  • Ενθαρρύνουμε τους πληροφορητές να χρησιμοποιήσουν τη δική τους ορολογία και μετά την υιοθετούμε και εμείς.
  • Οι ερωτήσεις μας δεν πρέπει να υποδεικνύουν την απάντηση: πχ. όχι «σας ευχαριστεί η δουλειά σας;» αλλά «πώς σας φαινόταν η δουλειά σας;».
  • Δεν θέτουμε διπλές ερωτήσεις, π.χ. «Ποια ήταν τα θετικά και ποια τα αρνητικά του καθεστώτος του Χότζα;» Καλύτερα «πως βιώσατε το καθεστώς του Χότζα»;
  • Όταν θέλουμε αφήγηση για γεγονότα ρωτάμε: «Πείτε μου τι ξέρετε για…» ή «τι νιώθατε για αυτό». Εξηγήστε, συνεχίστε, μιλήστε…
  • Γενικότερα, οι ερωτήσεις να είναι σαφείς, απλές, ανοικτές και… λίγες.

Συνέχεια

Posted in συνέντευξη | Tagged , | Σχολιάστε

«Η προφορική ιστορία επιτρέπει μια δικαιότερη εκτίμηση του παρελθόντος: μπορούν να επιστρατεύονται και πληροφορητές από τις κατώτερες τάξεις, τους μη προνομιούχους και τους ηττημένους. Αυτό επιτρέπει μια πιο ρεαλιστική και δίκαιη ανασύνθεση του παρελθόντος, μια αμφισβήτηση της επίσημης εκδοχής. Ως αποτέλεσμα, η προφορική ιστορία αλλάζει ριζικά το κοινωνικό μήνυμα ολόκληρης της ιστορίας».

 

Paul Thompson, Φωνές από το Παρελθόν-Προφορική Ιστορία, 2002, 35.

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε