«Η προφορική ιστορία επιτρέπει μια δικαιότερη εκτίμηση του παρελθόντος: μπορούν να επιστρατεύονται και πληροφορητές από τις κατώτερες τάξεις, τους μη προνομιούχους και τους ηττημένους. Αυτό επιτρέπει μια πιο ρεαλιστική και δίκαιη ανασύνθεση του παρελθόντος, μια αμφισβήτηση της επίσημης εκδοχής. Ως αποτέλεσμα, η προφορική ιστορία αλλάζει ριζικά το κοινωνικό μήνυμα ολόκληρης της ιστορίας».

 

Paul Thompson, Φωνές από το Παρελθόν-Προφορική Ιστορία, 2002, 35.

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Posted in φωτογραφικό υλικό | Tagged | Σχολιάστε

Η ιστορία στο νηπιαγωγείο. Η κατανόηση του ιστορικού χρόνου από τα παιδιά

γράφει: Αθηνά Καγιαδάκη Συντονίστρια 1ου ΠΕΚΕΣ Κεντρικής Μακεδονίας

Posted in αρθρογραφία, εκπαιδευτικό πρόγραμμα | Tagged , , | Σχολιάστε

Προφορική Ιστορία και Δημιουργική Γραφή

γράφει: Τσάτσου-Νικολούλη Σοφία,Εκπαιδευτικός Π.Ε.70, Υποψήφιος Διδάκτορας, μέλος του Δικτύου

Στα πλαίσια εργασιών του Περιφερειακό Θεματικό Δίκτυο

«Προφορική Ιστορία: Ζωντανεύοντας την ιστορία της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής»

Περιφέρειας παιδαγωγικής ευθύνης του Συντονιστή Εκπαιδευτικού Έργου ΠΕ70 κ. Δημητρίου Σιδηρόπουλου και της Συντονίστριας Εκπαιδευτικού Έργου ΠΕ60 κ. Αθηνάς Καγιαδάκη του 1ου ΠΕΚΕΣ Κεντρικής Μακεδονίας

η εκπαιδευτικός κ. Σοφία Τσάτσου – Νικολούλη εκπόνησε το σχέδιο «Με την παρέα του σήμερα στην Περαία του χθες» συνδυάζοντας με επιτυχία τη δημιουργική γραφή και την προφορική ιστορία.

Στα πλαίσια αυτά δημοσιεύτηκε από την ίδια το παρακάτω άρθρο στο ηλεκτρονικό περιοδικό «Νέος παιδαγωγός»

Posted in αρθρογραφία, εκπαιδευτικό πρόγραμμα | Tagged , , | Σχολιάστε

Παρουσίαση της λειτουργίας του Τοπικού θεματικού Δικτύου 3ης Περιφέρειας Π.Ε. Νομού Θεσσαλονίκης με τίτλο «Προφορική Ιστορία: Ζωντανεύοντας την ιστορία της Θεσσαλονίκης» στο περιοδικό «Θεωρία και έρευνα στις Επιστήμες Αγωγής»

πηγή: «Θεωρία και έρευνα στις Επιστήμες Αγωγής» τεύχος 36

Posted in αρθρογραφία, εκπαιδευτικό πρόγραμμα | Tagged , , , | Σχολιάστε

«Με την παρέα του σήμερα στην Περαία του χθες»

Τοπική Ιστορία και Δημιουργική Γραφή

Το Πρόγραμμα «Με την παρέα του σήμερα στην Περαία του χθες» υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Δικτύου Προφορικής Ιστορίας από τους μαθητές του ΣΤ2 του 2ου Δημοτικού Σχολείου Περαίας κατά το σχολικό έτος 2018-2019 και τη δασκάλα τους Σοφία Τσάτσου-Νικολούλη.  

Βασικός σκοπός του ήταν να γνωρίσουν οι μαθητές την ιστορία του τόπου τους μέσω προφορικών μαρτυριών και κυρίως μέσω της δημιουργικής αξιοποίησης αυτών με εκπαιδευτικό εργαλείο τη Δημιουργική Γραφή.

Τα παιδιά είχαν τη χαρά ν’ ακούσουν τις προσωπικές αφηγήσεις καθημερινών ανθρώπων και να έρθουν σε μία πρώτη επαφή με τα βασικά στάδια της έρευνας, όπως τη συλλογή, την επεξεργασία και την ανάλυση των προφορικών μαρτυριών.

Το πιο σημαντικό, ωστόσο, είναι ότι η  νέα ιστορική πηγή που δημιουργήθηκε, σε συνδυασμό με την έκθεση ιστορικών κειμηλίων και φωτογραφίας, λειτούργησαν ως αφόρμηση για την παραγωγή κειμένων, έμμετρων και πεζών, δίνοντας τη δυνατότητα στους μαθητές να κατακτήσουν τη γνώση με τρόπο βιωματικό. Έτσι, η Δημιουργική Γραφή, μέσω των κατάλληλων τεχνικών της, μύησε τα παιδιά στα μυστικά της γραφής και τους έδωσε τη δυνατότητα να προσεγγίσουν την ιστορική γνώση μ’ ένα τρόπο παιγνιώδη και σίγουρα πιο δημιουργικό.

Πριν την έναρξη του προγράμματος δόθηκε ενημερωτικό σημείωμα προς τους γονείς, στο οποίο ανακοινώθηκαν οι στόχοι και το περιεχόμενο κάθε σχεδιαζόμενης δράσης και ζητήθηκε η ενυπόγραφη συγκατάθεση των γονέων για τη συμμετοχή των παιδιών τους στη δράση, καθώς επίσης για τη βιντεοσκόπηση, ηχογράφηση, φωτογράφιση των παιδιών τους και τη δημιοσιοποίηση του ψηφιακού υλικού. Ακόμη προβλέφθηκε η συμπλήρωση ειδικού εντύπου συγκατάθεσης από κάθε πληροφορητή/-τρια για την παραχώρηση και τη δημοσιοποίηση της μαρτυρίας του/της στην ιστοσελίδα του σχολείου ή του Δικτύου, όπως όποιου άλλου υλικού τεκμηρίου (φωτογραφικό υλικό, προσωπικά ενθύμια, οικογενειακά κειμήλια) παρέχει στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Posted in συνέντευξη, φωτογραφικό υλικό, αρθρογραφία, βίντεο, δράση, εκπαιδευτικό πρόγραμμα | 3 Σχόλια

Αποτίμηση εκπαιδευτικού έργου κατά το 1ο έτος λειτουργίας (σχολικό έτος 2018-2019)

Το Περιφερειακό Θεματικό Δίκτυο: «Προφορική Ιστορία: Ζωντανεύοντας την ιστορία της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής»  ιδρύθηκε με την απόφαση (αρ. πρωτ. 703/16-01-2019) της Περιφερειακής Διεύθυνσης Π.Ε & Δ.Ε Κεντρικής Μακεδονίας. Το Δίκτυο λειτούργησε στην ενότητα των Δημοτικών Σχολείων του Συντονιστή Εκπαιδευτικού Έργου ΠΕ 70 Δρ. Δημήτριου Σιδηρόπουλου και των Νηπιαγωγείων της Συντονίστριας Εκπαιδευτικού Έργου ΠΕ 60 Δρ. Αθηνάς Καγιαδάκη στις Διευθύνσεις Π.Ε Ανατολικής Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής. Επιστημονική υπεύθυνος των εκπαιδευτικών δράσεων του Δικτύου ήταν η Μαρία Βλαχάκη Δρ. Ιστορικής και Μουσειακής Εκπαίδευσης.      

Για την παιδαγωγική και επιστημονική και παιδαγωγική υποστήριξη των εκπαιδευτικών, οι οποίοι συμμετείχαν στο Δίκτυο, υλοποιήθηκαν τέσσερις (4) επιμορφωτικές συναντήσεις εργαστηριακού χαρακτήρα με σκοπό να ενισχυθεί η κοινωνική αλληλεπίδραση, η διαλεκτική συζήτηση και ο κριτικός αναστοχασμός μεταξύ των μελών της ομάδας των εκπαιδευτικών.

Πιο αναλυτικά, η 1η επιμορφωτική συνάντηση έγινε την Τρίτη 19 Φεβρουαρίου 2019 με εισηγητή τον Δρ. Δημήτριο Σιδηρόπουλο, Πρόεδρο της Συντονιστικής Επιτροπής του Δικτύου, με θέμα: ‘’Περιφερειακό Θεματικό Δίκτυο: «Προφορική ιστορία: Ζωντανεύοντας την ιστορία της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής: Σκοποί, προσδοκίες και προοπτικές’’,   και  με εισηγήτριες τη Δρ. Μαρία Βλαχάκη, με θέμα: ‘’Προφορική ιστορία και εκπαίδευση’’ και την Εύα Σεβή – Σαβουλίδου, Διευθύντρια Δημοτικού Σχολείου της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, με θέμα: ”Οι Πλατείες της Θεσσαλονίκης: Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα προφορικής ιστορίας’’.

Η 2η επιμορφωτική συνάντηση έγινε την Τρίτη 05 Μαρτίου 2019 με εισηγήτριες τη Δρ. Μαρία Βλαχάκη, με θέμα: «Οργανώνοντας ένα αρχείο προφορικών μαρτυριών στο σχολείο», και την  Άννα Παππά, Δασκάλα – Συγγραφέας, με θέμα: ‘’Ψηφιακά εργαλεία επεξεργασίας προφορικών μαρτυριών’’.

Η 3η επιμορφωτική συνάντηση έγινε την Τετάρτη 03 Απριλίου 2019 με εισηγήτριες τη Δρ. Μαρία Βλαχάκη, με θέμα: «Προφορική ιστορία και ιστορική ενσυναίσθηση», και την Κλαίρη Γιαννούση, Δασκάλα-Οικονομολόγο, με θέμα: ‘’Ζωγραφίζοντας ένα βιβλίο από μια παλιά προφορική ιστορία’’.

Τέλος την Πέμπτη 30 Μαΐου έγινε η ετήσια απολογιστική-επιμορφωτική συνάντηση,  όπου οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί παρουσίασαν τα αποτελέσματα των εκπαιδευτικών δράσεων των προγραμμάτων προφορικής ιστορίας, τα οποία σχεδίασαν και υλοποίησαν κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2018-2019.

Στα παραπάνω σχέδια εργασίας εκπαιδευτικοί και μαθητές σχολικής και προσχολικής ηλικίας συνέλεξαν προφορικές μαρτυρίες μέσω συνεντεύξεων, τις οποίες πήραν από πληροφορητές που προσκλήθηκαν στο χώρο του σχολείου τους. Με αυτόν τον τρόπο εκπαιδευτικοί και μαθητές διερεύνησαν διάφορα θέματα τόσο της τοπικής ιστορίας, όσο και της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, στα οποία συμπεριλαμβάνονται η ιστορία του κτιρίου του Νηπιαγωγείου της Νέας Ραιδεστού, το Λαογραφικό Μουσείο της Νικήτης, οι κρήνες του Πολυγύρου, τα έθιμα των Νέων Επιβατών, η προσφυγική ιστορία της Αγίας Τριάδας, η γερμανική κατοχή για τους κατοίκους της Νέας Μηχανιώνας, η προσφυγική ιστορία της Περαίας, τα σπίτια του εποικισμού του Νέου Μαρμαρά.

Εδώ χρειάζεται να επισημανθεί πως καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης των δραστηριοτήτων του Δικτύου πραγματοποιήθηκαν τακτικές συναντήσεις διά ζώσης συνεργασίας και επικοινωνίας μεταξύ των εκπαιδευτικών και των μελών της συντονιστικής επιτροπής και της παιδαγωγικής ομάδας με σκοπό τόσο να ενισχυθούν οι δυνατότητες θετικής ανατροφοδότησης των εκπαιδευτικών, όσο και να αντιμετωπιστούν με αποτελεσματικότητα οι όποιες δυσκολίες ανέκυπταν κατά την πορεία υλοποίησης των εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Για τους παραπάνω εκπαιδευτικούς λόγους δημιουργήθηκε και η ομώνυμη ιστοσελίδα του Δικτύου https://istoriaproforiki.com/, με τεχνική υποστήριξη από την κ. Άννα Παππά, στην οποία  αναρτήθηκε τόσο το οπτικοακουστικό, ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό των τριών (3) επιμορφωτικών συναντήσεων και οι προφορικές μαρτυρίες των πληροφορητών, όσο και το παραγόμενο εκπαιδευτικό έργο των συμμετεχόντων Δημοτικών Σχολείων, Νηπιαγωγείων, εκπαιδευτικών και μαθητών.

Ως αποτέλεσμα όλων των παραπάνω εκπαιδευτικών  πρωτοβουλιών, σχεδιασμών και δράσεων το Περιφερειακό Θεματικό Δίκτυο:  «Προφορική Ιστορία: Ζωντανεύοντας την ιστορία της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής»  κατόρθωσε να λειτουργήσει αποτελεσματικά ως μία κοινότητα μάθησης, αλληλεγγύης, πρακτικής και ανάπτυξης. Αυτό συνέβη, επειδή  το Δίκτυο κατά τη διάρκεια των μόλις πέντε (5) μηνών λειτουργίας του, ικανοποίησε τους εξής τέσσερις (4) βασικούς εκπαιδευτικούς στόχους που είχαν τεθεί, καθώς όλοι οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί και μαθητές: α)  ευαισθητοποιήθηκαν αναφορικά με τη διάσωση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω της συλλογής και της κριτικής ερμηνείας προφορικών μαρτυριών, οι οποίες αφορούσαν την τοπική και την οικογενειακή ιστορία των μαθητών), β) εξοικειώθηκαν αναφορικά με την οργάνωση αρχείων προφορικών και φωτογραφικών μαρτυριών, γ) ανέπτυξαν μεθόδους και τεχνικές για  την αξιοποίηση της προφορικής ιστορίας ως μια συμμετοχική και ερευνητική εκπαιδευτική διαδικασία, δ) εξοικειώθηκαν με την πολυ-προοπτικότητα του παρελθόντος και την κριτική αξιοποίηση εναλλακτικών ιστορικών πηγών, όπως είναι οι προφορικές μαρτυρίες.

Το Περιφερειακό Θεματικό Δίκτυο: «Προφορική Ιστορία: Ζωντανεύοντας την ιστορία της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής» θα συνεχίσει τη λειτουργία του για δεύτερη συνεχή χρονιά το επόμενο σχολικό έτος 2019-2010. Στους κύριους εκπαιδευτικούς στόχους, οι οποίοι έχουν τεθεί από τα μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής και της Παιδαγωγικής Ομάδας του Δικτύου, για το σχολικό έτος 2019-2020 συμπεριλαμβάνονται: η δικτύωση μεταξύ των σχολικών μονάδων, η δημιουργική αλληλεπίδραση μεταξύ των εκπαιδευτικών και των μαθητών σε θέματα μεθοδολογίας και έρευνας, η ανάπτυξη κοινών εκπαιδευτικών δράσεων και η διάχυση των αποτελεσμάτων των εκπαιδευτικών προγραμμάτων στην τοπική κοινότητα των σχολείων.

Εκτιμώντας δε τα μέχρι τώρα εκπαιδευτικά αποτελέσματα (και) στη βάση των συμπερασμάτων της ετήσιας απολογιστικής συνάντησης, η οποία έγινε την Πέμπτη 30 Μαΐου 2019, αναμένεται να αυξηθούν οι συμμετοχές τόσο των σχολικών μονάδων, όσο και των εκπαιδευτικών το  Σεπτέμβριο του 2019. Κλείνοντας, χρειάζεται να επισημανθεί ότι σύμφωνα με τον αρχικό προγραμματισμό των εκπαιδευτικών δράσεων του Δικτύου, προβλέπεται η έκδοση ηλεκτρονικού βιβλίου τον Ιούνιο του 2020, το οποίο θα εμπεριέχει το σύνολο των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, τα οποία θα έχουν υλοποιηθεί κατά τα δύο (2) σχολικά έτη λειτουργίας του Δικτύου.

Για την Συντονιστική Επιτροπή του Δικτύου

Δρ. Δημήτριος Σιδηρόπουλος ΣΕΕ ΠΕ 70

Δρ. Αθηνάς Καγιαδάκη ΣΕΕ ΠΕ 60

Posted in δράση, εκπαιδευτικό πρόγραμμα | Σχολιάστε
Εικόνα | Posted on by | Σχολιάστε

Και το ταξίδι του Δικτύου μας συνεχίζεται…

Προτάσεις Σχολείων

Δημοτικό Σχολείο Νέου Μαρμαρά

Σπίτια του εποικισμού στο Ν.Μαρμαρά

2ο Δημοτικό Σχολείο Περαίας

Η έκθεση ιστορικών κειμηλίων της Περαίας συγκροτήθηκε από τους μαθητές του ΣΤ2 του 2ου ΔΣ Περαίας με στόχο την ανάδειξη της ιστορίας της Περαίας στα μεταπολεμικά χρόνια σε ανθρωπογεωγραφικό επίπεδο. Οι μαθητές θα προβούν στη συγγραφή κειμένου/λεζάντας για καθένα από τα αντικείμενα, θα τα γνωρίσουν μέσω των πληροφορητών, θα τα συσχετίσουν με την ιστορία του τόπου τους και θα τα χρησιμοποιήσουν ως αφόρμηση σε δραστηριότητες Δημιουργικής Γραφής.

Ο τίτλος εργασίας: «Με την παρέα του σήμερα, στην Περαία του χθες».

Γράφει η δασκάλα Σοφία Τσάτσου:

«Σκοπός μας να ανασύρουμε μνήμες από τον τόπο μας στα μεταπολεμικά χρόνια σε σχέση με τους ανθρώπους που έζησαν σε αυτόν, τις ασχολίες τους, τα καθημερινά τους αντικείμενα και τον χώρο που έζησαν. Οι φωτογραφίες είναι από τον πρώτο μας πληροφορητή, την κ. Σοφία, μητέρα μαθητή, η οποία, αν και νέα, έφερε αντικείμενα της γιαγιάς της και μας μίλησε γι’ αυτά μεταφέροντας διηγήσεις της δικής της μητέρας. Δημιουργήσαμε μέσα στην τάξη ως αρχή μία μικρή έκθεση ιστορικών κειμηλίων του τόπου μας. Ευελπιστούμε ότι με τη βοήθεια των άλλων τριών πληροφορητών μας θα ξεδιπλώσουμε το ανθρωπογεωγραφικό περιβάλλον της Περαίας μας και θα τη γνωρίσουμε καλύτερα. «

Posted in συνέντευξη, σεμινάριο, φωτογραφικό υλικό, δράση, εκπαιδευτικό πρόγραμμα | Tagged , , , | Σχολιάστε

Επιμορφωτικές Συναντήσεις

Ημέρες Συνεργασίας και ενημέρωσης μελών του Δικτύου

κάνε κλικ  Επιμορφωτικές συναντήσεις_Περιφερειακό Θεματικό Δίκτυο_Ζωντανεύοντας την ιστορία της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής_Τρίτη 19 Φεβρουαρίου_Τρίτη 05 Μαρτίου_Πέμπτη 3 Απριλίου_Ανακοινοποίηση

Posted in σεμινάριο | Tagged , , , | Σχολιάστε

Μαθητικό Συνέδριο Προφορικής Ιστορίας, Αθήνα 10-12 Μαΐου 2019

Με το σύνθημα “Η απομνημόνευση βλάπτει σοβαρά την πνευματική υγεία” καλούμε όλους τους εκπαιδευτικούς που χρησιμοποίησαν τις προφορικές μαρτυρίες για τη γνώση της Ιστορίας στην σχολική πράξη να παρουσιάσουν τις εργασίες τους στο Μαθητικό Συνέδριο που θα γίνει στην Αθήνα το Μάιο του 2019. Μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή μέχρι 3 Μαρτίου 2019.

Προφορική Ιστορία και διδακτική της Ιστορίας: σχεδιάζοντας μια διδασκαλία ‘αλλιώς’

Αθήνα, 10-12 Μαΐου 2019

«Η απομνημόνευση βλάπτει σοβαρά την πνευματική υγεία»

Το πλαίσιο

Ο τρόπος που διδάσκεται το μάθημα της ιστορίας στα σχολεία σπάνια καταφέρνει να κεντρίσει το ενδιαφέρον των μαθητών, με αποτέλεσμα να καταλήγει στη στείρα απομνημόνευση για τις ανάγκες των εξετάσεων. Γενική είναι η διαπίστωση ότι οι μαθητές τελειώνουν το σχολείο χωρίς να έχουν «μάθει» Ιστορία, χωρίς να έχουν κατανοήσει το ιστορικό γίγνεσθαι. Παρόλο που στα προγράμματα σπουδών ως βασικός σκοπός του μαθήματος δεν ορίζεται η απομνημόνευση γεγονότων και χρονολογιών αλλά η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης και της ιστορικής συνείδησης, οι περισσότεροι θα συμφωνήσουμε ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Ακόμα και τα νέα προγράμματα αναφέρονται κυρίως στη «διδακτέα ύλη» και ελάχιστα στον τρόπο διδασκαλίας. Στην εποχή μας, όμως, μια εποχή μεγάλων κοινωνικών αναδιαρθρώσεων και αναταράξεων, η γνώση και η κατανόηση της Ιστορίας είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία, γιατί η ιστορική μάθηση «αν και είναι στραμμένη στο παρελθόν, αποβλέπει στο παρόν και οπλίζει τον άνθρωπο να αντιμετωπίσει το μέλλον του», όπως έλεγε και ο Ε. Παπανούτσος τη δεκαετία του 1960.

Συνέχεια
Posted in Συνέδριο, δράση | Tagged , , | Σχολιάστε

Από το Τοπικό Δίκτυο Προφορικής Ιστορίας στο Περιφερειακό Δίκτυο Προφορικής Ιστορίας

«Προφορική Ιστορία: Ζωντανεύοντας την ιστορία της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής»
Posted in βίντεο, δράση, εκπαιδευτικό πρόγραμμα | Σχολιάστε